English

Een monument in Nieuw-Dordrecht

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland vele Geallieerde vliegtuigen door de Duitsers neergeschoten, zo ook in de Gemeente Emmen – Provincie Drenthe. Het eerste vliegtuig in deze gemeente stortte op 20 februari 1943 neer in de plaats Nieuw-Dordrecht. Het toenmalige College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Emmen besloot daarop de omgekomen vliegers te begraven op de begraafplaats te Nieuw-Dordrecht. Zeven andere toestellen, vier Engelse en drie Amerikaanse, kwamen in de 15 daarop volgende oorlogsmaanden neer in de gemeente Emmen. Omgekomen bemanningsleden van deze toestellen werden vervolgens ook op deze begraafplaats begraven.

De wens van Jan Masselink

In 1948 verliet Jan Masselink, inwoner van Nieuw-Dordrecht, zijn geboorteplaats om als soldaat zijn plicht uit te oefenen in Nederlands Indië (nu Indonesië). Bij zijn vertrek gaf hij in een gesprek met zijn vader, die lid was van Plaatselijk Belang Nieuw-Dordrecht,  aan dat hij bij zijn terugkeer een soort monument in Nieuw-Dordrecht verwachtte ter herdenking aan de Engelse en Amerikaanse vliegers. Maar bij zijn terugkeer in 1950 vond Jan nog geen monument. Nederland was bezig met opbouw van de schade die voortvloeide uit vijf jaar lang oorlogvoeren. Tevens moest de economie op poten worden gezet. Er was geen geld voor een monument. In de jaren 1950 werden de Amerikaanse vliegers overgebracht naar o.a. de Amerikaanse begraafplaats in Margraten in het zuiden van de provincie Limburg.

Bezoek met een doel

v.l.n.r. De ouders Johnson, John en Underwood bezoeken de graven van hun zoonsNa de Tweede Wereldoorlog kwamen vanuit Engeland mensen op bezoek in Nieuw-Dordrecht, veelal moeders en/of vrouwen van de omgekomen vliegers. Zij wilden weten waar hun zoons/mannen waren begraven. Een paar lokale vrouwen, te weten Mw. Hulst, Mw. Bults, Juffrouw Zwart en Zuster Wesselink, namen het initiatief Engelse moeders, weduwes en andere familieleden op te vangen en hen de mogelijkheid te bieden het graf van hun dierbaren te bezoeken. Zij huldigden het standpunt dat je vrouw en moeder moet zijn om te kunnen begrijpen dat je het graf van je dierbaren moet zien om het verdriet te kunnen verwerken. Mevrouw Bults werd door de Nederlandse Oorlogsgravenstichting gevraagd om voor hen als vertegenwoordiger in Nieuw-Dordrecht op te treden. Bij speciale gelegenheden, zoals 4 mei, ging zij& met bloemen of met een Engelse krans naar de Engelse graven. De Engelse bezoekers werden veelal thuis bij voornoemde vrouwen ontvangen. Communiceren was moeilijk omdat er slechts beperkt Engels werd gesproken maar met handen en voeten kom je heel ver.

Herdenkingen vonden vanaf de jaren 1950 plaats in Nieuw Dordrecht, doch gedurende de jaren 1960 en1970 was de belangstelling wat weggezakt.

Een wens wordt werkelijkheid

v.l.n.r.: Jan Brinks, Harry van Dijk, Ma Bults, Jan Masselink en Gerrit WismanToen Nieuw-Dordrecht in staat bleek om eind jaren zeventig (1978) een kerk te kunnen restaureren was Jan Masselink van mening dat er dan nu ook een gedenkplek voor de gevallenen in Nieuw-Dordrecht moest komen. Een commissie werd gevormd. Deze bestond uit Jan Masselink, voorzitter, Harry van Dijk, secretaris, namens het VLN (Veteranen Legioen Nederland, nu Bond van Wapenbroeders) – afdeling Emmen; Mevrouw Bults, namens de Nederlandse Oorlogsgravenstichting en Jan Brinks, penningmeester. Zij werden bijgestaan door personen als Gerrit Wisman en Frits Strootman. Jan Masselink legde contacten bij de Gemeente Emmen. Het College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Emmen stelde een stuk grond beschikbaar op de begraafplaats in Nieuw-Dordrecht. Certificaten werden gemaakt op dezelfde wijze zoals ook bij het Nationaal Monument in Amsterdam was geschied. Kopers van deze certificaten werden eigenaar van een stukje grond op de plaats waar de gedenksteen zou worden geplaatst. Met deze verkoop bekostigde de commissie de vervaardiging van de gedenksteen door Steenhouwerij Kalk te Emmen.

De onthulling

Ken Lane onthult het monument op 3 mei 1980Op 3 mei 1980 werd het monument onthuld door de Engelse bemanningsleden Ken Lane (vlieger) en Dick Raymond (boordwerktuigkundige) van het toestel ND963 van No.83 Sqn dat op op 22 mei 1944 neerkwam bij Siepelveen. Naast autoriteiten als de Commissaris van de Koningin in de Provincie Drenthe, Mevrouw Schilthuis, Burgemeester Beusekamp van de Gemeente Emmen vergezeld van enkele Wethouders en de Militair Attaché van de Engelse Ambassade was een autobus vol Engelse nabestaanden getuige van de onthulling. Een Engels Militair muziekkorps van een basis in Monchengladbach, genereus gesponsord door kabelfabrikant Draka Kabel uit Emmen, gaf de herdenking een extra plechtig cachet. Doordat de IRA in 1980 van zich deed spreken, waren de veiligheidsmaatregelen in Nieuw-Dordrecht, vanwege de Engelse Gasten, erg streng.

Contacten door de jaren

British Legion uit Duitsland

Onze contacten met Royal British Legion zijn ontstaan via David Taylor. David Taylor was gelegerd in Duitsland, Bad Drieburg. Tijdens een herdenking in Engeland trof hij de weduwe van Stan Watchhorn. Zij verteld hem dat haar man lang begraven in Holland, dichtbij de Duitse grens. David Taylor beloofde haar vervolgens bloemen te brengen op het graf van haar overleden echtgenoot. Hij kocht bloemen bij Supermarkt Jan van der Weide en deze bracht hem in contact met Jan Masselink. David Taylor heeft daarna het eerste bezoek van The Royal British Legion in Hameln en Herford (Dld) aan Nieuw-Dordrecht geïnitieerd. David's tweede vrouw, Jenny, heeft hierbij volgens Jan een grote rol gespeeld. Het contact met de leden van British Legion uit beide plaatsen in Duitsland bestaat tot op heden nog altijd.

Scarborough

Via de British Legion uit Herford zijn wij in contact gekomen met Ypres uit Scarborough. Een groep uit Scarborough was op bezoek in Herford waar zij vernamen van onze herdenking in Nieuw-Dordrecht. Een aantal jaren hebben jonge mensen en begeleiders uit Scarborough ons dorp bezocht. Helaas is het contact de laatste jaren volledig verwaterd, zeer spijtig.

Boxbergheide (België)

De contacten met Boxbergheide zijn ontstaan door een artikel van Nieuw-Dordrecht in het krantje van No.101 Squadron. De secretaris van Boxbergheide, Louis Beerden, heeft dit artikel gelezen. De Belgen kwamen 4 mei naar Nieuw-Dordrecht en de leden van het Comité Gedenksteen RAF gingen de tweede dinsdag van september naar Boxbergheide. (Boxbergheide is een wijk van de plaats Genk). Sinds 2006 is er geen contact meer de leden van het Comité Het Heide Bloempje uit Boxbergheide.

No.101 Squadron Association

Naar aanleiding van onze bezoeken aan België, kwam Jan Masselink in contact met Mister Pearson Smith. Hij was voorzitter van de No.101 Squadron Association. We hebben Mister Pearson Smith eens op een herdenking in Nieuw-Dordrecht mogen begroeten.

Laatste wens

Tijdens het laatste bezoek van Jan Brinks aan Jan Masselink op 30 januari 2007 gaf Jan Masselink te kennen dat het zijn wens was dat het comité haar jaarlijkse activiteiten tot in lengte van jaren door zou zetten zolang het in ons vermogen zou liggen. Korte tijd later is Jan Masselink overleden, het was een markante persoon.Ouders van de slachtoffers van LL684 samen met hun gastvrouwen in Nieuw Dordrecht